Kariera czy rodzina? Badanie wyborów Polaków 2020

 

kariera czy rodzina badanie

 

Budzik. Śniadanie. Zawieźć dzieci do przedszkola. Zdążyć przed 9 do pracy. Przygotować się do prezentacji. Spotkanie. Raport dla szefa. Obiad z biurowej mikrofali. Odebrać dzieci ze szkoły. Zawieźć na tenisa i balet. Dom. Kolacja. Pranie. Sprzątanie. Spać.

 

Od kiedy kobiety masowo weszły na rynek pracy, a mężczyźni zaczęli przejmować część obowiązków domowych, coraz częściej stajemy przed wyborem: kariera czy rodzina. Co nas bardziej kusi: ciepło domowego ogniska czy blask sukcesów zawodowych? 

 

Zapytaliśmy ponad 1000 Polek i Polaków o ich wybory związane z życiem zawodowym i prywatnym. Czy musieli poświęcić albo przełożyć decyzję o dziecku na później ze względu na karierę? A może było właśnie odwrotnie? Zrezygnować ze ślubu, związku albo zakupu domu, ponieważ za rogiem czeka awans? 

 

Zobaczcie, co wynikło z naszego badania.

 

Kuchenne fartuchy czy garnitury i garsonki?

 

kariera czy rodzina badanie

 

Według badań CBOS, aż dla 80% Polaków najwyższą wartością w życiu jest szczęście rodzinne, a zaledwie 36% wiąże satysfakcję z pracą zawodową.

 

Czy to oznacza, że poświęcamy rozwój zawodowy dla rodziny? Przynajmniej częściowo — 

 

Ponad ⅓ (34%) naszych ankietowanych zrezygnowała z kariery, ponieważ chciała mieć dzieci. Aż połowa respondentów, którzy mają dzieci (52%), porzuciła karierę i zajęła się wychowywaniem. 

 

Co ciekawe wśród kobiet było to 57%, a wśród mężczyzn aż 10% mniej. Ta różnica nie dziwi, bo na 100 kobiet, które decydują się na urlop rodzicielski, przypada tylko 1 mężczyzna. To może wynikać m.in. z tego, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto mężczyzn było o 20% wyższe niż kobiet — a najczęściej na urlop idzie mniej zarabiający rodzic.

 

Warto jednak zauważyć, że nie wszyscy mają możliwość porzucenia pracy zawodowej i całkowitego poświęcenia się wychowaniu dzieci, ponieważ nie pozwala im na to sytuacja materialna i nie mogą stracić dochodu. 

 

W tym przypadku pomagają świadczenia społeczne — ale mogą one też przyczyniać się do zmniejszania aktywności zawodowej i wypychania kobiet z rynku pracy (w samej Europie aktywnych zawodowo jest tylko 67% kobiet i 79% mężczyzn — głównie dlatego, że jeśli sytuacja materialna na to pozwala, z kariery częściej rezygnują właśnie kobiety). W Polsce widać to m.in. kiedy spojrzymy na związek sytuacji na rynku z otrzymywanie tzw. 500+.

 

GUS podaje, że wśród Polaków pobierających świadczenie 500+ widać wyraźną dysproporcję — stopa bezrobocia wśród mężczyzn wynosi 1,4%, a wśród kobiet aż 3,1% — czyli jest ponad 2 razy wyższa.

 

Natomiast wśród mieszkańców gospodarstw domowych niepobierających 500+, mężczyzn biernych zawodowo jest niecałe 3 razy mniej niż kobiet. Według danych GUS przed wprowadzeniem programu rządowego w 2015 r. mężczyzn biernych zawodowo było 2 razy mniej niż kobiet. 

 

Oczywiście, względy rodzinne to nie jedyny powód porzucania planów zawodowych. Spośród respondentów, którzy do tej pory nie zrezygnowali z kariery ze względu na dzieci (czyli udawało im się łączyć karierę z wychowaniem lub w ogóle nie zdecydowali się na rodzicielstwo), 51% przyznało, że nie jest gotowa zrezygnować z rozwoju zawodowego dla ewentualnego potomstwa — z tym stwierdzeniem zgodziło się też 49% kobiet i 54% mężczyzn. 

 

Jednak wartości rodzinne i życie rodzinne to nie tylko dzieci, ale również związki i relacje z rodzicami. O to również zapytaliśmy naszych respondentów — 39% ankietowanych przyznało, że zrezygnowało z rozwoju zawodowego ze względu na chorobę partnera lub partnerki, a 41% ze względu na chorobę rodzica.

 

Co ciekawe, z naszego badania wynika, że kobiety są bardziej skłonne do rezygnacji z rozwoju zawodowego. Ze względu na chorobę partnerki lub partnerki na rezygnację z kariery gotowych jest 30% respondentów, którzy dotychczas nie znaleźli się w takiej sytuacji. A w tym 36% kobiet i zaledwie 24% mężczyzn. W przypadku choroby rodzica 29% zrezygnowałaby z kariery, w tym 35% kobiet i 23% mężczyzn.

 

kariera czy rodzina badanie

 

Związki i relacje wymagają kompromisów — 25% ankietowanych przyznało, że zrezygnowało z kariery, ponieważ ich partnerzy byli przeciwni ich planom zawodowym. Aż ⅓ mężczyzn i 18% kobiet tak postąpiło. 

 

Spośród osób, które dotychczas nie musiały porzucić rozwoju zawodowego ze względu na sprzeciw partnerów, tylko 4% przyznało, że zrobiłoby to, gdyby ich partner lub partnerka byli przeciwni ich planom zawodowym. Około 66% ankietowanych nie zrobiłaby tego.

 

Kobiety częściej rezygnują z robienia kariery, żeby podjąć się pracy opiekuńczej — z danych GUS wynika, że nadal więcej kobiet niż mężczyzn się nią zajmuje. Natomiast ankietowani przez nas mężczyźni częściej niż kobiety porzucają rozwój zawodowy ze zgoła innych powodów — ze względu na decyzję partnerek i partnerów.

 

W pytaniu o to, czy ankietowani zrezygnowali z planów zawodowych ze względu na sprzeciw rodziców, taka dysproporcja również występuje: 15% wszystkich respondentów zrezygnowało z planów zawodowych z powodu sprzeciwu rodziców (w tym 10% kobiet i 19% mężczyzn)

 

Warto tu wspomnieć, że tylko dla 14% ankietowanych zarobki stanowią powód konfliktów z partnerem lub partnerką, a dla 9% z rodzicami.

 

Teraz pora odwrócić perspektywę i zobaczyć, czy Polacy są skłonni zrezygnować z życia rodzinnego na rzecz kariery.

 

Białe kołnierzyki czy zachlapane śliniaki?

 

kariera czy rodzina badanie

 

Zanim założymy rodzinę, zazwyczaj wchodzimy w stały związek — i dla niektórych już tutaj zaczynają się schody. Wśród naszych respondentów prawie 14% stwierdziło, że zrezygnowało z wejścia w relację ze względu na karierę. 

 

Co ciekawe:

 

  • ok. 10% kobiet i 18% mężczyzn zrezygnowało z wejścia w relację ze względu na karierę 
  • mniej więcej ⅕ ankietowanych w wieku 25–37 lat zrezygnowała z wejścia w związek ze względu na rozwój kariery zawodowej
  • tylko 7% respondentów powyżej 60. roku życia zrezygnowało z wejścia w związek ze względu na rozwój kariery zawodowej

 

Zapytaliśmy również hipotetycznie: czy respondenci, którzy na razie nie podjęli takiej decyzji, zrezygnowaliby z wejścia w stały związek ze względu na karierę — 8% odpowiedziało twierdząco. Na podobnym poziomie kształtują się odpowiedzi we wszystkich przebadanych grupach demograficznych.

 

A co z dalszymi planami? Gdy już jesteśmy w stałym związku, możemy chcieć wziąć ślub i mieć dziecko. Ale na tę decyzję również może wpływać nasze podejście do życia zawodowego. To również postanowiliśmy sprawdzić:

  • 12% naszych respondentów (w tym 15% kobiet i 10% mężczyzn) przyznało, że zrezygnowało ze ślubu ze względu na karierę zawodową
  • 12% ankietowanych zrezygnowało z posiadania dziecka ze względu na pracę
  • 23% respondentów przyznało, że odłożyła decyzję o dziecku na później ze względu na karierę zawodową 
  • 28% ankietowanych, którzy nie mają dzieci, odłożyło decyzję o dziecku na później ze względu na karierę zawodową.

 

Mimo że różnice w różnych grupach demograficznych są niewielkie, wyraźnie widać, że młodzi respondenci w porównaniu do seniorów chętniej poświęcają życie prywatne dla kariery. Potwierdza to raport Deloitte „Pierwsze kroki na rynku pracy” — chociaż dla milenialsów w hierarchii wartości najwyżej plasuje się szczęście rodzinne (77%), to kariera znalazła się na trzecim miejscu (56%). 

 

Ale nie tylko rodzina ma wpływ na nasze decyzje zawodowe, a w karierze nie tylko dzieci „przeszkadzają”. 

 

Zasadzić drzewo, zbudować dom... 

 

kariera czy rodzina badanie

 

Zdarza się, że ze względu na karierę zawodową podejmujemy też inne decyzje, które mają niebagatelny wpływ na nasze życie prywatne — i o to również postanowiliśmy zapytać naszych respondentów. Tylko 15% z nich zrezygnowało z budowy domu ze względu na karierę zawodową. Wśród pozostałych ankietowanych zaledwie 8% przyznało, że byliby skłonni to zrobić. 

 

Natomiast inaczej wygląda kwestia rozwoju osobistego:

 

  • ok. ⅕ ankietowanych zrezygnowała z rozpoczęcia studiów bądź kursu ze względu na karierę
  • ponad ¼ uczestników badania w wielu 25-27 lat zrezygnowała z rozpoczęcia studiów bądź kursu ze względu na karierę
  • prawie ⅓ (28%) mieszkańców wsi zrezygnowała z rozpoczęcia studiów bądź kursu ze względu na karierę

 

Czasami nowe możliwości rozwoju zawodowego związane są z przeprowadzką do innego miasta lub kraju. Około 42% respondentów przeniosła się do innego miasta ze względu na karierę, ale tylko 28% wyjechała za granicę. 

 

Wśród tych, którzy do tej pory nie zmieniali miejsca zamieszkania, żeby rozwijać się zawodowo, tylko 21% byłoby skłonnych przenieść się do innego miasta, a 17% do innego kraju. 

 

Z badania więc jasno wynika, że rodzina i życie prywatne wciąż są bardzo ważnymi wartościami dla Polaków, którzy niechętnie rezygnują z nich na rzecz kariery. GUS podaje też, że aż 83% pracujących uważa, że sprawowanie opieki nad dziećmi nie miało wpływu na ich sytuację zawodową. To oczywiście nie znaczy, że nie musieli zrezygnować z bardziej intratnych posad czy możliwości rozwoju, natomiast w swojej obecnej sytuacji uważają, że udaje im się z powodzeniem łączyć pracę z rodziną.

 

Podsumowanie

 

Oto najważniejsze wnioski z badania:

  • ponad ⅓ (34%) ankietowanych zrezygnowała z kariery, ponieważ chciała mieć dzieci 
  • aż połowa respondentów, którzy mają dzieci (52%), porzuciła karierę i zajęła się wychowywaniem
  • niewiele mniej niż połowa (39%) ankietowanych przyznała, że zrezygnowała z rozwoju zawodowego z powodu chorobę partnera lub partnerki
  • tylko 12% ankietowanych przyznało, że zrezygnowało ze ślubu ze względu na karierę zawodową
  • aż 42% respondentów przeniosło się do innego miasta ze względu na karierę, ale tylko 28% wyjechało za granicę.

 

Polacy zresztą nie są w takich przekonaniach osamotnieni. Aż 60% Amerykanów uważa, że dla dobra dzieci lepiej, aby jedno z rodziców zrezygnowało z pracy (w tym aż 65% mężczyzn i 55% kobiet).

 

Polacy są jednym z najbardziej zapracowanych narodów w Europie. A to, że łączą pracę zawodową z życiem rodzinnym, nie oznacza, że i jedno i drugie na tym nie cierpi — ale to temat na kolejne badanie. 

 

Metodologia

 

W badaniu „Rodzina czy kariera” wzięło udział 1034, w tym 50% kobiet i 48% mężczyzn (pozostali respondenci w pytaniu o płeć zaznaczyli odpowiedź „inna”). Ankietowani odpowiedzieli na 16 pytań zamkniętych. Gdy zaznaczali w nich odpowiedź „nie”, przechodzili do pytań na skali i proszeni byli o odpowiedź, jak bardzo skłonni byliby podjąć daną decyzję związaną z życiem zawodowym i rodzinnym.

Oceń ten artykuł: kariera czy rodzina badanie
Średnia: 5 (3 oceny)
Dziękujemy za ocenę naszego artykułu!
Małgorzata Sury
Małgorzata Sury

O autorze

Ekspertka ds. kariery portalu LiveCareer. W swoich artykułach porusza tematy związane z szukaniem pracy, tworzeniem skutecznych CV i listów motywacyjnych oraz przygotowaniem do rozmów kwalifikacyjnych. Pisząc, kieruje się wiedzą z zakresu psychologii i socjologii. Jej misją jest pomóc Ci znaleźć pracę i osiągnąć satysfakcję zawodową.

Chcesz stworzyć skuteczne CV?

Wypróbuj kreator CV za darmo